Oyun Dünyasını Sarsan Haber: 'Assassin's Creed'in Babası' Uçak Kazasında Hayatını Kaybetti!

Otomotiv dünyası, elektrikli araçların (EV) yükselişiyle birlikte benzeri görülmemiş bir dönüşümden geçiyor. Bu değişim sadece araçların motorlarını değil, aynı zamanda onları yola bağlayan lastikleri de yeniden tanımlıyor. Benchmark Mineral Intelligence'ın son verileri, 2025'te küresel elektrikli araç satışlarının %20'lik bir büyüme ile 20.7 milyon adede ulaşacağını gösteriyor. Avrupa pazarındaki %33'lük artış dikkat çekici bir tablo çizerken, Türkiye yaklaşık 190 bin adetlik satışla Avrupa'nın en büyük dördüncü EV pazarı olma unvanını kazandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan rakamlara göre ise, Nisan 2026 itibarıyla Türkiye'deki elektrikli araç parkı 427 bin 486'ya ulaştı. Bu baş döndürücü değişim, lastik üreticilerini de yeni stratejiler geliştirmeye zorluyor.

Continental'den Yeni Nesil Lastik Teknolojileri ve Sektör Analizi

Elektrikli mobilite dönüşümünü yakından takip eden öncü markalardan Continental, Kuşadası'nda düzenlediği 'Conti Experience-EV Driving Test' etkinliğiyle dikkatleri üzerine çekti. Bu özel etkinlikte, elektrikli araçların artan talebine paralel olarak geliştirilen yeni nesil lastik teknolojileri tanıtıldı. Etkinlik kapsamında bir araya geldiğimiz Continental Türkiye Genel Müdürü Ali Okan Tamer, sektörün mevcut durumuna ve şirketin gelecek vizyonuna dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Tamer, elektrikli araçların getirdiği değişimin sadece sürüş deneyimini değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik hedeflerini de yeniden şekillendirdiğini vurguladı. 'Elektrikli mobilite alanındaki dönüşüm yalnızca araç teknolojilerini değil, sürüş deneyimini de yeniden şekillendiriyor. En geç 2050 yılına kadar lastiklerimizde yüzde 100 sürdürülebilir malzeme kullanımına ulaşmayı hedefliyoruz,' diyen Tamer, markanın çevreye olan bağlılığını bir kez daha ortaya koydu.

Otomotiv Sektöründeki Daralma ve Continental'in Yeniden Yapılanması

Küresel otomotiv sektörünün zorlu bir dönemden geçtiğini belirten Tamer, özellikle Çin dışındaki pazarlarda üretim düşüşlerinin yaşandığını ifade etti. 'Otomotiv sektörü iyi giderse lastik sektörü de iyi gider,' prensibiyle hareket eden Continental, küresel binek araç lastiği pazarında geçtiğimiz dönemde yaklaşık %7'lik bir daralma gözlemledi. 2026 yılı için sınırlı bir büyüme beklentisi olsa da, ticari araç lastiği segmentindeki daralmanın daha belirgin hissedildiği kaydedildi. Bu çalkantılı süreçte, Continental önemli bir yeniden yapılanma sürecine girdi. İki yıl önce markanın otomotiv ve ContiTech iş kollarının lastik operasyonlarından ayrıldığını hatırlatan Tamer, ContiTech'in satış sürecinin yıl sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiğini belirtti. Bu stratejik hamle ile Continental, temel faaliyet alanı olan lastik operasyonlarına odaklanarak hissedarlar için daha fazla değer yaratmayı amaçlıyor. Continental'in küresel gelirlerinin önemli bir kısmının (%53) Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) bölgesinden geldiği göz önüne alındığında, şirketin 2030 yılına kadar dünyanın bir numaralı lastik çözüm sağlayıcısı olma hedefi daha da anlam kazanıyor.

Türkiye'de Bayi Ağı İkiye Katlanacak: Yeni Hedefler ve Fiyat Baskısı

Türkiye, Continental'in stratejik önceliklerinden biri olmaya devam ediyor. Kafkasya ve Orta Asya operasyonlarının da Türkiye organizasyonuna bağlı olduğunu belirten Tamer, 100'den fazla farklı milletten çalışanın yer aldığı güçlü bir ekibe sahip olduklarını söyledi. 2018-2023 döneminde bayi ağını %60 oranında büyüttüklerini ve 300'ün üzerinde bayi ile hizmet verdiklerini dile getiren Tamer, 2029 yılına kadar bayi ağını mevcut seviyenin iki katına çıkarma gibi iddialı bir hedef belirlediklerini açıkladı. 'Türkiye'deki pazar payımızı Avrupa seviyelerine taşımak istiyoruz,' diyen Tamer, bu doğrultuda ülke genelindeki yaygınlıklarını artırmaya odaklandıklarını belirtti. Ancak, jeopolitik gelişmelerin getirdiği maliyet baskısı ve yoğun rekabet ortamı, bu hedeflere ulaşmada önemli bir engel teşkil ediyor. Tamer, 'Bu maliyetlerin tamamını fiyatlara yansıtamıyoruz. Bu nedenle verimlilik artırıcı uygulamalara odaklanıyoruz,' diyerek mevcut durumu özetledi. 2026 yılı için binek araç lastiği pazarının geçen yıla paralel veya biraz üzerinde bir performans sergilemesi beklenirken, ticari araç segmentindeki daralmanın sürmesi öngörülüyor.

Lastik Bayileri Servis Noktalarına Dönüşüyor: Continental Car Service Modeli

Continental, lastik değişiminin ötesine geçen yeni bir hizmet modeliyle bayilerini dönüştürmeyi hedefliyor. 'Continental Car Service' adı verilen bu yenilikçi uygulama, şu anda pilot aşamada ve kısa sürede tüm ülkeye yaygınlaştırılması planlanıyor. Bu yeni modelle birlikte, lastik değişimi için gelen müşterilere bakım ve servis hizmetleri de sunulacak. Ali Okan Tamer, bu sayede lastik bayilerinin giderek daha kapsamlı otomotiv hizmet merkezlerine dönüşeceğini ifade etti. Bu gelişim, hem tüketiciler için tek noktadan hizmet alma kolaylığı sağlayacak hem de bayilerin hizmet yelpazesini genişleterek rekabet avantajı elde etmelerine olanak tanıyacak.

Sektöre Yönelik Milyarlık Ceza Şoku: Rekabet Kurulu'nun Kararı Ne Anlama Geliyor?

Continental'in Kuşadası'ndaki 'Conti Experience-EV Driving Test' etkinliği, beklenmedik ve oldukça dikkat çekici bir gelişmeyle gölgelendi. Etkinliğin düzenlendiği saatlerde, Rekabet Kurulu'nun lastik üreticileri ve dağıtıcılarına yönelik toplam 3.63 milyar TL tutarında idari para cezası verdiği haberi gündeme bomba gibi düştü. Kurul, otomotiv lastiği üreticileri ve distribütörlerine; fiyatlarda uyumlu eylem, bayilere yönelik rekabete aykırı kısıtlamalar ve iş gücü piyasasına yönelik uygulamalar nedeniyle bu cezaları kesti. Verilen cezalar arasında en yüksek payı 1 milyar 19 milyon TL ile Brisa alırken, onu 672 milyon TL ile Goodyear ve 397 milyon TL ile Continental takip etti. Sektör temsilcileri ve tüketiciler, bu devasa cezaların markaların operasyonları ve fiyat politikaları üzerindeki olası etkilerini merakla bekliyor. Şirket yetkilileri, şu aşamada bir değerlendirme yapmanın erken olduğunu ve Rekabet Kurulu'nun gerekçeli kararının beklendiğini belirtti.

Farklı Parkurlarda Test Edilen Yeni Nesil Continental Lastikleri

Etkinlik kapsamında, Continental'in son teknoloji ürünü lastikleri olan SportContact 7, AllSeasonContact 2, PremiumContact 7, PremiumContact 6, EcoContact 7 ve UltraContact NXT farklı sürüş senaryolarında test edildi. Özellikle elektrikli spor otomobiller için tasarlanan SportContact 7, Selçuk'taki Efes Havalimanı pistinde sergilediği üstün yol tutuş performansı ve kısa fren mesafesiyle öne çıktı. Kuşadası-Özdere sahil yolunda yapılan testlerde ise PremiumContact 7 ve PremiumContact 6 lastiklerinin konfor ve yol tutuş dengesi deneyimlendi. Tanıtılan UltraContact NXT modeli ise, yüksek oranda geri dönüştürülmüş ve yenilenebilir malzemelerden üretilmesiyle sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımını gözler önüne serdi.

Avrupa Birliği'nin enerji haritası, Rusya-Ukrayna savaşının ardından başlayan ve gün geçtikçe derinleşen bir dönüşümden geçiyor. Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatında Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) ağırlığı, daha önce görülmemiş seviyelere tırmanıyor. Mevcut verilere göre, Avrupa'nın LNG ihtiyacının neredeyse yüzde 60'ı ABD'den karşılanırken, bu oranın Nisan ayında yüzde 64'e kadar yükselmesi dikkat çekici bir detayı ortaya koyuyor. Uzmanlar, yılın ilerleyen aylarında bu trendin daha da hızlanmasını bekliyor.

ABD Gazına Bağımlılık Tehlikesi Büyüyor

Avrupalı enerji yetkilileri ve rekabet uzmanları, bu durumun getirdiği potansiyel riskler konusunda ciddi endişeler taşıyor. Bir bağımlılığı başka bir bağımlılıkla ikame etme tehlikesine dikkat çeken yetkililer, tedarik zincirinin çeşitlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu durumun en önemli tetikleyicilerinden biri olarak, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlikler öne çıkıyor. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi önemli tedarikçilerin bu bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle kapasitelerinin kısıtlanması, ABD LNG'sine olan talebi adeta körüklüyor. Kış ayları öncesinde enerji depolarını doldurma zorunluluğu, bu talebi daha da artıracak bir faktör olarak öngörülüyor.

Tarihi Kırılma Noktası: 2022 Sonrası Dönüşüm

Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya başlattığı askeri harekat, Avrupa'nın enerji politikalarında adeta bir kırılma noktası olmuştu. Bu tarihten itibaren, Rus gazına olan bağımlılığını azaltma çabaları kapsamında ABD'den yapılan LNG ithalatı hızla ivme kazandı. Ancak, enerji piyasalarının genel işleyişi açısından bakıldığında, tek bir kaynağa yüzde 30-40'tan fazla bağımlılık nadir görülen bir durum olarak kabul ediliyor. Avrupa'nın ABD LNG'sine olan bağımlılığının yüzde 60'ı aşması ise, emtia piyasalarında oldukça istisnai ve potansiyel olarak riskli bir tablo çiziyor. Genellikle bu denli yüksek oranlı bağımlılıklar, nadir metaller gibi özel ve niş piyasalarda rastlanabiliyor.

Yetkililerden Açık Uyarılar: Diversifikasyon Şart!

Avrupalı yetkililerin, ABD LNG'sine artan bağımlılık konusundaki endişeleri kamuoyuna da yansımaya başlamıştı. Bu tartışmalar, özellikle İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarından önce daha belirgin hale gelmişti. Avrupa Birliği'nin rekabet ve enerji politikalarından sorumlu yetkilisi Teresa Ribera, daha önce yaptığı açıklamalarda, 'Rus gazına güvenemeyeceğimiz açık ancak ABD gazına da aşırı derecede bağımlı hale gelmekten kaçınmalıyız' diyerek mevcut duruma dikkat çekmişti. Benzer bir endişeyi dile getiren AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen ise, 'Temel riskimiz, bir bağımlılığı diğer bir bağımlılıkla değiştirmektir' ifadelerini kullanarak, enerji tedarikinde stratejik çeşitliliğin önemini vurgulamıştı. Bu açıklamalar, Avrupa'nın gelecekteki enerji güvenliği stratejileri açısından önemli bir dönüm noktasını işaret ediyor.

Avrupa Birliği, Çin menşeli otomobillere yönelik ticari tedbirlerini genişletme kararı aldı. Daha önce elektrikli araçlar için uygulanan ek gümrük vergilerinin, artık hibrit otomobilleri de kapsayacağı belirtiliyor. Alman Handelsblatt gazetesinin güvenilir AB yetkilileri ve sektör kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, Avrupa Komisyonu bu yeni vergi düzenlemesi için hazırlıklarını tamamladı. Üye ülkelerin büyük çoğunluğunun onayı alınması durumunda, bu tarife değişikliği önümüzdeki günlerde yürürlüğe girebilir.

Çin Otomotivine Avrupa'dan 'Gümrük Seddi'

AB liderleri, son dönemde Çin ile artan ticaret açığı ve kritik öneme sahip nadir toprak elementleri gibi ham maddelerde Çin'e olan derin bağımlılığı azaltma stratejileri kapsamında önemli adımlar atmaya hazırlanıyor. Bu çerçevede, Avrupa Komisyonu'nun hedefinde, BYD, Chery ve SAIC (MG markasının sahibi) gibi Çinli otomotiv devlerinin Avrupa pazarına sunduğu hibrit modeller yer alıyor. Planlanan düzenlemeyle bu araçlara ilave vergiler getirilmesi öngörülüyor. Hatırlanıcak olursa, AB, 2024 yılı başından itibaren Çin'de üretilen elektrikli otomobillere ek gümrük vergisi uygulamasına geçmişti. Hibrit araçların da bu kapsama dahil edilmesi, Brüksel'in Çinli üreticilere karşı ticari savunma mekanizmalarını önemli ölçüde güçlendireceği anlamına geliyor.

Avrupa Pazarında Çinli Markaların Hızlı Yükselişi Endişe Yaratıyor

Son yıllarda Avrupa otomotiv pazarında Çinli markaların sergilediği hızlı yükseliş, sektörde ciddi endişelere neden oluyor. Özellikle elektrikli ve hibrit araç segmentlerinde dikkat çeken Çinli üreticiler, pazar paylarını hızla artırıyor. Edinilen bilgilere göre, Çinli markalar sadece Aralık ayında Avrupa'daki elektrikli ve hibrit araç satışlarının yüzde 16'sını ele geçirmeyi başardı. 2025 yılı geneli için ise pazar paylarını yüzde 11'e çıkarmaları bekleniyor. Bu rakamlar, önceki yıla kıyasla iki katın üzerinde bir artışa işaret ediyor. Sektör temsilcileri yılın başlarında yaptıkları açıklamalarda, Avrupa otomotiv sanayisinin geleceğine yönelik ciddi endişeler taşıdıklarını dile getirmişlerdi.

Türkiye'den Örnek Adım: Çin'e Karşı Korumacı Politika

Avrupa Birliği'nin bu adımları gündemdeyken, Türkiye'nin Çin menşeli araçlara yönelik daha önce aldığı korumacı önlemler dikkat çekiyor. Türkiye, Avrupa Birliği'nden daha önce harekete geçerek Çinli otomobillere yönelik ek vergileri devreye sokmuştu. 2023'te sadece elektrikli otomobiller için yüzde 40 oranında ek gümrük vergisi uygulanmaya başlandı. Temmuz 2024'te alınan kararla bu oran, Çin'den ithal edilen benzinli ve hibrit dahil tüm yakıt türlerindeki araçları kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca, 1 Ocak 2025 itibarıyla Çin'den ithal edilen içten yanmalı motorlu araçlara uygulanan %40'lık ek gümrük vergisi %50'ye yükseltildi. Bu düzenlemelerin temel amaçları arasında yerli üretimi korumak, cari açığın kontrol altında tutulmasını sağlamak ve iç pazardaki rekabet dengesini gözetmek yer alıyor.

2025 Sonu Güncellemesiyle Mali Yükümlülükler Yeniden Belirlendi

2025 sonunda yapılan güncellemelerle birlikte, Çin menşeli araçlara uygulanan ek mali yükümlülükler yeniden şekillendi. Güncel düzenlemelere göre, araç türlerine göre uygulanacak ek mali yükümlülükler şu şekilde sıralanıyor:

• İçten yanmalı ve hibrit otomobiller: Yüzde 25 ek mali yükümlülük veya en az 6.000 dolar.
• Plug-in hibrit otomobiller: Yüzde 30 ek mali yükümlülük veya en az 7.000 dolar.
• Tam elektrikli otomobiller: Yüzde 30 ek mali yükümlülük veya en az 8.500 dolar.

Uygulamada, belirlenen oran veya sabit tutardan hangisi daha yüksekse, o tutarın esas alınacağı belirtildi. Bu adımlar, Avrupa otomotiv sektörünün küresel rekabette ayakta kalabilmesi ve yerli üreticilerin korunması stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

FIFA 2026 Dünya Kupası'nda heyecan dorukta! Turnuvanın son 16 turunda adını çeyrek finale yazdırmak isteyen Fransa, zorlu rakibi Paraguay ile karşı karşıya geldi. ABD'nin Philadelphia kentindeki Lincoln Financial Field Stadı'nda Özbek hakem Ilgiz Tantashev'in yönettiği mücadele, futbolseverlere nefes kesen anlar yaşattı.

Savunma Kalesi Paraguay'a Karşı Horozlar Zorlandı

Mücadelenin ilk yarısı, adeta bir satranç müsabakasını andırdı. Güney Amerika temsilcisi Paraguay, sahaya savunma ağırlıklı bir stratejiyle çıktı. Maç boyunca rakibine az pozisyon veren Paraguaylı oyuncular, Fransa'nın yıldızlar topluluğu karşısında adeta duvar ördü. Fransa cephesi, Paraguay'ın organize ve dirençli savunmasını aşmakta büyük güçlük çekti. İlk 45 dakikada gol sesi çıkmadı ve takımlar soyunma odasına 0-0'lık eşitlikle gitti. Bu sonuç, Paraguay'ın savunma başarısını ve Fransa'nın hücum gücünü dengeleme çabasını net bir şekilde ortaya koyuyordu.

Mbappé Kilidi Açtı, Fransa Çeyrek Finalde!

İkinci yarıda ise sahneye Fransa çıktı. Teknik direktörün yaptığı hamleler ve oyuncuların artan motivasyonuyla birlikte 'Horozlar', baskısını iyice artırdı. Maçın kaderini değiştiren an ise 70. dakikada yaşandı. Ceza sahası içinde yaşanan bir pozisyonda hakem penaltı noktasını gösterdi. Topun başına geçen ve turnuvanın yıldızlarından Kylian Mbappé, soğukkanlı bir vuruşla topu ağlara gönderdi: 1-0. Bu gol, aynı zamanda maçın da skorunu belirledi. Fransa, tek golle galip gelerek adını FIFA 2026 Dünya Kupası çeyrek finalistleri arasına yazdırdı.

Fransa'nın Rakibi Fas Oldu: Büyük Savaş Geliyor!

Bu galibiyetle birlikte Fransa'nın çeyrek finaldeki rakibi de belli oldu. Turnuvanın sürpriz takımlarından ve sergilediği performansla büyük beğeni toplayan Fas, çeyrek finalde Kylian Mbappé önderliğindeki Fransa'nın karşısında ter dökecek. Futbolseverler, bu iki güçlü ekibin mücadelesini şimdiden merakla bekliyor. Fas'ın savunma gücü ve Fransa'nın hücum potansiyelinin kapışması, turnuvanın en dikkat çekici maçlarından biri olmaya aday.

FIFA 2026'da Savunma Taktikleri ve Yıldız Oyuncuların Rolü

FIFA 2026 Dünya Kupası, bir kez daha gösterdi ki büyük turnuvalarda savunma disiplini büyük önem taşıyor. Paraguay'ın ilk yarıdaki dirençli futbolu, gol atmanın ne kadar zor olabileceğini kanıtladı. Ancak, günün sonunda sahne alan yıldız oyuncular, maçların kilidini açabilen en önemli faktör olarak öne çıkıyor. Kylian Mbappé'nin penaltı golü, Fransa'nın neden favoriler arasında gösterildiğinin bir kanıtı oldu. Turnuva ilerledikçe, taktiksel mücadelelerin yanı sıra bireysel yeteneklerin de belirleyici olacağı aşikar. Önümüzdeki çeyrek final eşleşmesinde, Fas'ın etkili savunması ile Fransa'nın yıldızlarının mücadelesi büyük bir merak konusu.

Sosyal güvenlik sistemleri, vatandaşlara çeşitli güvenceler sunarken, bu haklardan yararlanmanın belirli koşulları bulunuyor. Hayatını kaybeden sigortalının geride kalan yakınlarına sağlanan ölüm aylığı (dul ve yetim aylığı) da bu güvencelerden biri. Ancak, bu önemli hakkın kazanılabilmesi için belirlenen prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlamak büyük önem taşıyor. Bu şartlarda yaşanabilecek en ufak bir eksiklik bile, hak sahiplerinin aylık alma hakkını engelleyebiliyor. Özellikle farklı sigorta kollarına (SSK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı) göre değişen bu koşullar, vatandaşlar için kafa karıştırıcı olabiliyor.

Ölüm Aylığı İçin Temel Şartlar: Yaşayanlar Dikkat!

Emeklilik sisteminde bir gün bile fark yaratabiliyorken, ölüm aylığı hakkı da benzer bir hassasiyetle ele alınıyor. Vefat eden sigortalının eşi ve çocuklarına bağlanacak ölüm aylığı için, kanunla belirlenmiş asgari prim günü veya sigortalılık süresi şartlarının mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor. Bu süreler, sigortalının çalıştığı kurumun statüsüne göre değişiklik gösteriyor:

• Emekli Sandığı (4/c) ve BAĞ-KUR (4/b) Sigortalıları İçin: Vefat eden sigortalının en az 1800 gün prim ödemiş olması gerekiyor.
• SSK (4/a) Sigortalıları İçin: En az 5 yıl sigortalı olmak ve toplamda en az 900 gün sigorta primi ödemiş olmak şartı aranıyor.

Bu şartların ne kadar kritik olduğunu bir örnekle açıklayalım: 1 Temmuz 2026 tarihinde vefat eden bir SSK'lı için, hak sahiplerinin ölüm aylığı alabilmesi adına, vefat eden sigortalının en geç 1 Temmuz 2021 tarihinde sigortalı çalışmaya başlamış olması ve bu süre zarfında en az 900 gün prim ödemiş olması gerekiyor. Görüldüğü gibi, 5 yıllık sigortalılık süresi, SSK'lılar için ölüm aylığı kapısını aralayan temel bir kriter haline geliyor.

BAĞ-KUR'da Prim Borcu Cezası: Aylık Bağlanması Engellenebilir mi?

Sosyal güvenlik sistemlerinin işleyişinde, sigortalıların primlerini zamanında ödemesi büyük önem taşıyor. Ancak bu durum, ölüm aylığı gibi haklarda farklılıklar gösteriyor. SSK'lı çalışanlarda primler işveren tarafından SGK'ya yatırıldığı için, işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hak sahiplerinin ölüm aylığı alma hakkını doğrudan etkilemiyor. Önemli olan, sigortalının o kuruma 900 gün sigortalı çalıştığına dair bildirimin yapılmış olmasıdır.

Ancak BAĞ-KUR'da durum biraz daha farklı. BAĞ-KUR'lular primlerini kendileri yatırdığı için, vefatları durumunda hak sahiplerinin aylık alabilmesi için sigortalının prim ve prime ilişkin hiçbir borcunun olmaması ya da ödenmesi gerekliliği gündeme geliyor. Bu durum, özellikle 1800 gün prim günü tamamlanmış olsa bile, kalan günlere ait prim borcu bulunması halinde ölüm aylığı bağlanmasını engelleyebiliyor. Örneğin, 2500 gün primi ödenmiş ancak sonraki 800 günün primi ödenmemişse, bu borç ödenmeden dul ve yetim aylığı bağlanamıyor. Bu noktada, BAĞ-KUR'lular için prim borcu bulunmaması koşulunun esnetilmesi gerektiği yönünde görüşler de bulunuyor.

Genç Yaşta Vefat Edenlerin Hak Sahiplerine Özel Hesaplama

Emekli aylıkları, genellikle kişinin prim günü sayısına göre hesaplanıyor ve prim günü arttıkça aylık miktarı da yükseliyor. Peki, genç yaşta hayatını kaybeden sigortalıların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığı nasıl hesaplanıyor? Bu konuda da önemli düzenlemeler mevcut:

• Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR İçin: Çalışırken vefat eden sigortalının prim günü 1800'den fazla ancak 9000 günden az ise, ölüm aylığı hesaplanırken sanki 9000 gün çalışmış gibi kabul ediliyor.
• SSK Sigortalıları İçin: Vefat eden sigortalının prim günü 7200 günden az ise, ölüm aylığı hesaplaması 7200 gün üzerinden yapılıyor.

Bu düzenlemeler, genç yaşta vefat eden sigortalıların geride kalan yakınlarının daha iyi bir aylık alabilmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır.

İş Kazası Sonucu Vefatlarda Prim Günü Şartı Aranmıyor!

Sosyal güvenlik sisteminin en önemli noktalarından biri de iş kazaları ve meslek hastalıkları riskine karşı alınan önlemlerdir. Bir iş kazası sonucu hayatını kaybeden sigortalının hak sahiplerine bağlanacak gelirin hesaplanmasında, yukarıda bahsedilen prim günü şartı aranmıyor. Bu, iş kazası gibi öngörülemeyen ve ani vefat durumlarında, kişinin sigortalılık süresi ne olursa olsun, hak sahiplerinin gelir bağlanma hakkına sahip olmasını sağlıyor. Yani, işe başladığı ilk gün dahi iş kazası sonucu vefat eden bir sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanabiliyor.

Eksik Prim Günleri Borçlanma ile Tamamlanabilir mi?

Sosyal güvenlik sisteminde, belirli durumlar için geriye dönük borçlanma imkanı bulunuyor. Bu haklar, ölüm aylığı bağlatmak isteyen hak sahipleri için de geçerli olabiliyor:

• Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR Sigortalıları İçin: Hak sahipleri, eksik prim günlerini tamamlamak amacıyla askerlik, doğum, vb. hizmet borçlanması yapabilirler. Bu borçlanmalarla eksik günlerini tamamlayarak ölüm aylığı hakkını kazanabilirler. Hatta dondurulmuş hizmet sürelerini ihya etme imkanı da bulunmaktadır.
• SSK Sigortalıları İçin: Maalesef, SSK'lıların hak sahipleri ölüm aylığı bağlatmak istediklerinde eksik günlerini borçlanma yoluyla tamamlama imkanına sahip değiller. 900 gün yerine 899 gün prim gibi en ufak bir eksiklikte dahi, askerlik veya doğum borçlanması yapma şansı olmaksızın ölüm aylığı bağlanamıyor.

Ölüm Aylığı Nasıl Paylaşılır?

Vefat eden sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanırken, paylaşımlar belirli oranlarda yapılıyor:

• Eş: Emekli aylığının %50'si. Eğer aylık bağlanmış çocuğu yoksa ve çalışmıyorsa veya kendi sigortalılığından gelir/aylık almıyorsa bu oran %75'e yükselebiliyor.
• Çocuklar: Her bir çocuğa aylığın %25'i bağlanıyor.

Kız çocukları, çalışma durumlarına bakılmaksızın ve yaş sınırlaması olmaksızın evli olmadıkları sürece yetim aylığı almaya devam edebiliyor. Erkek çocuklar ise belirli yaş sınırlarına kadar (öğrenim durumuna göre 18, 20 veya 25 yaş) yetim aylığı alabiliyor.