100 KM ÖTESİ VURULDU! Denizkurdu 2026'da Göz Kamaştıran Teknoloji: ATMACA'dan Akılalmaz Performans!

Sosyal güvenlik sistemleri, vatandaşlara çeşitli güvenceler sunarken, bu haklardan yararlanmanın belirli koşulları bulunuyor. Hayatını kaybeden sigortalının geride kalan yakınlarına sağlanan ölüm aylığı (dul ve yetim aylığı) da bu güvencelerden biri. Ancak, bu önemli hakkın kazanılabilmesi için belirlenen prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlamak büyük önem taşıyor. Bu şartlarda yaşanabilecek en ufak bir eksiklik bile, hak sahiplerinin aylık alma hakkını engelleyebiliyor. Özellikle farklı sigorta kollarına (SSK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı) göre değişen bu koşullar, vatandaşlar için kafa karıştırıcı olabiliyor.

Ölüm Aylığı İçin Temel Şartlar: Yaşayanlar Dikkat!

Emeklilik sisteminde bir gün bile fark yaratabiliyorken, ölüm aylığı hakkı da benzer bir hassasiyetle ele alınıyor. Vefat eden sigortalının eşi ve çocuklarına bağlanacak ölüm aylığı için, kanunla belirlenmiş asgari prim günü veya sigortalılık süresi şartlarının mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor. Bu süreler, sigortalının çalıştığı kurumun statüsüne göre değişiklik gösteriyor:

• Emekli Sandığı (4/c) ve BAĞ-KUR (4/b) Sigortalıları İçin: Vefat eden sigortalının en az 1800 gün prim ödemiş olması gerekiyor.
• SSK (4/a) Sigortalıları İçin: En az 5 yıl sigortalı olmak ve toplamda en az 900 gün sigorta primi ödemiş olmak şartı aranıyor.

Bu şartların ne kadar kritik olduğunu bir örnekle açıklayalım: 1 Temmuz 2026 tarihinde vefat eden bir SSK'lı için, hak sahiplerinin ölüm aylığı alabilmesi adına, vefat eden sigortalının en geç 1 Temmuz 2021 tarihinde sigortalı çalışmaya başlamış olması ve bu süre zarfında en az 900 gün prim ödemiş olması gerekiyor. Görüldüğü gibi, 5 yıllık sigortalılık süresi, SSK'lılar için ölüm aylığı kapısını aralayan temel bir kriter haline geliyor.

BAĞ-KUR'da Prim Borcu Cezası: Aylık Bağlanması Engellenebilir mi?

Sosyal güvenlik sistemlerinin işleyişinde, sigortalıların primlerini zamanında ödemesi büyük önem taşıyor. Ancak bu durum, ölüm aylığı gibi haklarda farklılıklar gösteriyor. SSK'lı çalışanlarda primler işveren tarafından SGK'ya yatırıldığı için, işverenin bu yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hak sahiplerinin ölüm aylığı alma hakkını doğrudan etkilemiyor. Önemli olan, sigortalının o kuruma 900 gün sigortalı çalıştığına dair bildirimin yapılmış olmasıdır.

Ancak BAĞ-KUR'da durum biraz daha farklı. BAĞ-KUR'lular primlerini kendileri yatırdığı için, vefatları durumunda hak sahiplerinin aylık alabilmesi için sigortalının prim ve prime ilişkin hiçbir borcunun olmaması ya da ödenmesi gerekliliği gündeme geliyor. Bu durum, özellikle 1800 gün prim günü tamamlanmış olsa bile, kalan günlere ait prim borcu bulunması halinde ölüm aylığı bağlanmasını engelleyebiliyor. Örneğin, 2500 gün primi ödenmiş ancak sonraki 800 günün primi ödenmemişse, bu borç ödenmeden dul ve yetim aylığı bağlanamıyor. Bu noktada, BAĞ-KUR'lular için prim borcu bulunmaması koşulunun esnetilmesi gerektiği yönünde görüşler de bulunuyor.

Genç Yaşta Vefat Edenlerin Hak Sahiplerine Özel Hesaplama

Emekli aylıkları, genellikle kişinin prim günü sayısına göre hesaplanıyor ve prim günü arttıkça aylık miktarı da yükseliyor. Peki, genç yaşta hayatını kaybeden sigortalıların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığı nasıl hesaplanıyor? Bu konuda da önemli düzenlemeler mevcut:

• Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR İçin: Çalışırken vefat eden sigortalının prim günü 1800'den fazla ancak 9000 günden az ise, ölüm aylığı hesaplanırken sanki 9000 gün çalışmış gibi kabul ediliyor.
• SSK Sigortalıları İçin: Vefat eden sigortalının prim günü 7200 günden az ise, ölüm aylığı hesaplaması 7200 gün üzerinden yapılıyor.

Bu düzenlemeler, genç yaşta vefat eden sigortalıların geride kalan yakınlarının daha iyi bir aylık alabilmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır.

İş Kazası Sonucu Vefatlarda Prim Günü Şartı Aranmıyor!

Sosyal güvenlik sisteminin en önemli noktalarından biri de iş kazaları ve meslek hastalıkları riskine karşı alınan önlemlerdir. Bir iş kazası sonucu hayatını kaybeden sigortalının hak sahiplerine bağlanacak gelirin hesaplanmasında, yukarıda bahsedilen prim günü şartı aranmıyor. Bu, iş kazası gibi öngörülemeyen ve ani vefat durumlarında, kişinin sigortalılık süresi ne olursa olsun, hak sahiplerinin gelir bağlanma hakkına sahip olmasını sağlıyor. Yani, işe başladığı ilk gün dahi iş kazası sonucu vefat eden bir sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanabiliyor.

Eksik Prim Günleri Borçlanma ile Tamamlanabilir mi?

Sosyal güvenlik sisteminde, belirli durumlar için geriye dönük borçlanma imkanı bulunuyor. Bu haklar, ölüm aylığı bağlatmak isteyen hak sahipleri için de geçerli olabiliyor:

• Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR Sigortalıları İçin: Hak sahipleri, eksik prim günlerini tamamlamak amacıyla askerlik, doğum, vb. hizmet borçlanması yapabilirler. Bu borçlanmalarla eksik günlerini tamamlayarak ölüm aylığı hakkını kazanabilirler. Hatta dondurulmuş hizmet sürelerini ihya etme imkanı da bulunmaktadır.
• SSK Sigortalıları İçin: Maalesef, SSK'lıların hak sahipleri ölüm aylığı bağlatmak istediklerinde eksik günlerini borçlanma yoluyla tamamlama imkanına sahip değiller. 900 gün yerine 899 gün prim gibi en ufak bir eksiklikte dahi, askerlik veya doğum borçlanması yapma şansı olmaksızın ölüm aylığı bağlanamıyor.

Ölüm Aylığı Nasıl Paylaşılır?

Vefat eden sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanırken, paylaşımlar belirli oranlarda yapılıyor:

• Eş: Emekli aylığının %50'si. Eğer aylık bağlanmış çocuğu yoksa ve çalışmıyorsa veya kendi sigortalılığından gelir/aylık almıyorsa bu oran %75'e yükselebiliyor.
• Çocuklar: Her bir çocuğa aylığın %25'i bağlanıyor.

Kız çocukları, çalışma durumlarına bakılmaksızın ve yaş sınırlaması olmaksızın evli olmadıkları sürece yetim aylığı almaya devam edebiliyor. Erkek çocuklar ise belirli yaş sınırlarına kadar (öğrenim durumuna göre 18, 20 veya 25 yaş) yetim aylığı alabiliyor.

İngiltere siyasetinde tansiyon yükseliyor. Mevcut Başbakan Keir Starmer'ın yakın çevresinden gelen bilgilere göre, önümüzdeki günlerde görevden ayrılış takvimini açıklaması bekleniyor. Bu gelişme, Birleşik Krallık'ı son 10 yılın yedinci başbakanına taşıyabilecek bir süreci tetikleyebilir. Özellikle İşçi Partisi içinde, Andy Burnham'ın liderlik koltuğuna oturmasının önünün açılabileceği konuşuluyor.

Starmer Üzerindeki Baskı Artıyor

Başbakan Keir Starmer'ın siyasi geleceği, rakibi Andy Burnham'ın parlamentodaki ara seçimde elde ettiği büyük zafer sonrasında daha fazla sorgulanır hale geldi. İşçi Partisi'nin önde gelen isimleri ve bazı parti yöneticileri, Starmer'ın koltuğunu bırakması yönünde baskılarını artırıyor. Kaynaklar, Starmer'ın bu hafta Pazartesi gününe kadar erken bir tarihte istifa edip etmeyeceği veya Burnham'a karşı bir liderlik mücadelesine girip girmeyeceği konusunda bir karar verebileceğini belirtiyor.

Burnham'ın Yükselişi ve Etkisi

Andy Burnham, Cuma günü İngiltere'nin kuzeybatısında bulunan bir parlamento sandalyesini açık ara farkla kazanarak dikkatleri üzerine çekti. Bu önemli başarı, Starmer üzerindeki baskıyı daha da yoğunlaştırdı. Edinilen bilgilere göre, İşçi Partisi'nden pek çok milletvekili ve kabine üyeleri, Burnham'ın önünü açmak amacıyla Starmer'ın ayrılık takvimini bir an önce açıklaması gerektiğini özel görüşmelerde dile getiriyor. Bu durum, partinin iç dinamiklerinde önemli bir kırılma noktasına işaret ediyor.

Uluslararası Yankılar ve Spekülasyonlar

Starmer'ın olası ayrılık kararı, uluslararası alanda da yankı buldu. ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı bir paylaşımda, Starmer'ın başbakanlıktan istifa edeceği yönünde bir iddiada bulundu. Ancak bu iddiaya İngiliz yetkililerden yanıt gecikmedi. Hükümet tarafından Trump'a bu yönde herhangi bir bilgi verilmediği ve Trump'ın Starmer ile doğrudan bir görüşme gerçekleştirmediği belirtildi. Bu açıklama, Trump'ın yaptığı yorumların spekülatif olduğunu ortaya koydu.

Guardian Gazetesi'nin İddiaları

İngiliz basını da gelişmeleri yakından takip ediyor. Guardian gazetesi, pazar akşamı yayımladığı haberinde, kimliği gizli tutulan kabine bakanlarına dayandırdığı bilgileri paylaştı. Gazeteye göre Starmer, niyetini Pazartesi sabahı Downing Street önünde yapacağı bir açıklama ile kamuoyu ile paylaşacak. Bu açıklama, Birleşik Krallık siyasetinde yeni bir dönemin başlangıcı olabilir ve erken seçim olasılığını da gündeme getirebilir.

Geleceğe Yönelik Senaryolar

Keir Starmer'ın ayrılık kararı alması durumunda, İşçi Partisi'nin liderlik koltuğu için yoğun bir mücadele yaşanması bekleniyor. Andy Burnham, güçlü bir aday olarak öne çıkarken, partinin diğer önemli isimlerinin de bu yarışa dahil olması muhtemel. Bu süreç, İngiltere'nin siyasi haritasını yeniden çizebilir ve önümüzdeki genel seçimlerin sonucunu da doğrudan etkileyebilir. Son 10 yılda sıkça yaşanan başbakan değişiklikleri, ülkenin siyasi istikrarı hakkında da soru işaretleri oluşturmaya devam ediyor.

İran'ın stratejik öneme sahip güney kıyılarında, uluslararası gerilimin gölgesinde endişe verici bir gelişme yaşanıyor. Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Lavan Adası'nda faaliyet gösteren önemli bir petrol rafinerisi, iddialara göre ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırılardan nasibini aldı. Bu saldırılar sonucunda rafineride meydana gelen hasarın, deniz çevresinde ciddi bir petrol kirliliği tehlikesi yarattığı belirtiliyor.

Lavan Adası'ndaki Hassas Denge Tehlikede

Hürmüzgan Eyaleti'nin incisi sayılan ve stratejik konumuyla bilinen Lavan Adası, bölgedeki enerji altyapısının kilit noktalarından biri. Adada bulunan petrol rafinerisinin, son dönemde artan jeopolitik gerilimlerin bir yansıması olarak hedef alınmış olabileceği düşünülüyor. Rafinerideki hasarın boyutları ve yol açtığı sızıntının detayları henüz tam olarak açıklanmasa da, bölgedeki deniz canlıları ve ekosistem için büyük bir tehdit oluşturduğu endişesi hakim. Bu tür petrol sızıntılarının, deniz yaşamı üzerinde uzun vadeli ve yıkıcı etkileri olduğu biliniyor.

Jeopolitik Gerilimlerin Çevresel Yansımaları

Ortadoğu'daki tansiyonun giderek yükseldiği bir dönemde, bölgedeki kritik altyapı tesislerinin hedef alınması, hem siyasi hem de çevresel açıdan büyük riskler barındırıyor. Lavan Adası'ndaki rafineriye yönelik olduğu iddia edilen saldırılar, bu riskleri somut bir şekilde gözler önüne seriyor. Petrol kirliliğinin engellenmesi ve olası çevresel zararların minimize edilmesi için acil önlemler alınması bekleniyor. İranlı yetkililerin, sızıntıyı kontrol altına alma ve zararı sınırlama çabalarına odaklanacağı tahmin ediliyor. Ancak, saldırıların kim tarafından ve hangi amaçla yapıldığına dair belirsizlikler, durumun daha da karmaşık hale gelmesine neden oluyor.

Enerji Güvenliği ve Deniz Taşımacılığı Üzerindeki Etkiler

Hürmüz Boğazı'na yakın konumuyla bilinen Lavan Adası ve çevresindeki petrol faaliyetleri, küresel enerji piyasaları için de büyük önem taşıyor. Yaşanabilecek olası bir petrol kirliliği felaketi, sadece yerel ekosistemi değil, aynı zamanda bölgedeki deniz taşımacılığını ve uluslararası ticaret yollarını da olumsuz etkileyebilir. Bu tür olaylar, enerji arzında kesintilere ve fiyat dalgalanmalarına yol açma potansiyeli taşıyor. Dolayısıyla, Lavan Adası'ndaki durumun yakından takip edilmesi ve uluslararası toplumun da bu konuya duyarlılık göstermesi büyük önem arz ediyor.

Bölgedeki kaynaklardan alınan ilk bilgilere göre, yetkililer sızıntının kaynağını belirlemek ve kontrol altına almak için yoğun bir çalışma yürütüyor. Ancak mevcut şartlar altında, bu çabaların ne kadar başarılı olacağı belirsizliğini koruyor. Lavan Adası'ndaki petrol rafinerisinin yaşadığı bu olay, Ortadoğu'daki gerilimlerin ne denli geniş bir alana yayılabileceğinin ve enerji güvenliği ile çevresel hassasiyetlerin bir arada ne kadar kırılgan olabileceğinin de altını çiziyor. Önümüzdeki günlerde konuya ilişkin daha fazla detayın ortaya çıkması bekleniyor.

2026 FIFA Dünya Kupası'nda son 16 heyecanı, ev sahibi ülkelerden Kanada ile Kuzey Afrika temsilcisi Fas arasındaki kritik mücadeleyle doruğa ulaştı. Houston'daki NRG Stadyumu'nda oynanan karşılaşmada, Fas, Kanada'yı 3-0'lık net bir skorla mağlup ederek adını çeyrek finale yazdırdı. Bu sonuçla birlikte Fas, Katar 2022'de gösterdiği tarihi performansı tekrarlama yolunda önemli bir adım daha attı.

Tarihi Başarıya Koşan Fas, Kanada'yı Farketti

2022 Dünya Kupası'nda yarı final sürprizi yaparak dünya futbolunda büyük ses getiren Fas Milli Takımı, 2026'da da iddiasını sürdürüyor. Turnuvanın ev sahibi ülkelerinden Kanada karşısında sahaya çıkan Atlas Aslanları, özellikle ikinci yarıda bulduğu gollerle rakibini adeta sahadan sildi. Maçın genelinde üstün bir oyun sergileyen Fas, Kanada'nın savunmasını aşmakta zorlanmasa da, goller için sabırlı bir oyun tercih etti.

Goller İkinci Yarıda Geldi: Sonuç Netleşti

Karşılaşmanın ilk yarısında iki takım da gol yollarında etkili olamadı. Ancak Fas, ikinci yarıda sahneye çıkarak maçın kaderini belirledi. 50. dakikada Azzedine Ounahi ile öne geçen Fas, 82. dakikada yine Ounahi'nin ayağından bulduğu golle farkı ikiye çıkardı. Maçın skorunu belirleyen son gol ise 90+8. dakikada Hamza Rahimi'den geldi. Bu goller, Fas'ın çeyrek finale yükselmesini garantiledi.

Fas'ın Çeyrek Finaldeki Rakibi Belli Oldu

Fas Milli Takımı, bu galibiyetle birlikte çeyrek finalde Paraguay ile Fransa arasındaki eşleşmenin galibiyle mücadele etme hakkı kazandı. Turnuvada yavaş yavaş finale doğru ilerleyen Fas'ın bir sonraki rakibi, güçlü bir Avrupa ekibi olması bekleniyor. Bu eşleşmenin sonucu, Fas'ın Dünya Kupası'ndaki ilerleyişi açısından kritik öneme sahip olacak.

Kanada Ev Sahibi Avantajını Kullanamadı

Turnuva öncesinde ev sahibi olmanın avantajıyla dikkat çeken Kanada, Fas karşısında beklenen performansı sergileyemedi. Kendi taraftarı önünde çeyrek finale yükselme şansını yakalayan Kanada, Fas'ın etkili oyununa ve disiplinli savunmasına karşı çaresiz kaldı. Özellikle ikinci yarıda yediği goller, takımın motivasyonunu düşürdü ve maçtan istedikleri sonucu alamamalarına neden oldu.

Maçın Detayları ve Yayın Bilgileri

Kanada ile Fas arasındaki bu önemli son 16 turu karşılaşması, Türkiye'de TRT 1 ekranlarından canlı ve şifresiz olarak futbolseverlerle buluştu. Maçın yayın saati ve detayları, futbol gündeminde büyük yankı uyandırmıştı. Fas'ın galibiyetiyle sonuçlanan bu mücadelenin ardından gözler, çeyrek finaldeki yeni rakiplere çevrildi.

Önemli Not: Haber içeriğinde belirtilen ve başka mecralarda yer alan farklı haber başlıkları ve puan durumu bilgileri, orijinal haberin kapsamı dışındadır ve bu metne dahil edilmemiştir. Futbol dünyasının nabzını tutmaya devam edeceğiz.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran temsilcilerinin İsviçre'de kritik bir teknik müzakere sürecine girdiği sırada, Beyaz Saray'dan gelen açıklamalar tansiyonu zirveye taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump, kişisel sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımla İran'ı uluslararası alanda bir kez daha hedef aldı. Trump, İran'ın Lübnan'da desteklediği vekil güçlerin (Hizbullah) bölgede yarattığı sorunları derhal sonlandırması gerektiğini belirtti. Aksi takdirde, Trump sert bir dille uyararak, "Eğer durmazlarsa, tıpkı geçen hafta yaptığımız gibi İran'ı yine çok sert bir şekilde vuracağız" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İsviçre'deki görüşmelerin ciddiyetini ve uluslararası diplomatik tansiyonun yüksekliğini gözler önüne serdi.

Hürmüz Boğazı Üzerinden Ağır Tehditler

Başkan Trump, Fox News kanalına verdiği özel bir röportajda da İran'a yönelik tehditlerini sıralamaktan çekinmedi. Özellikle Basra Körfezi'nin stratejik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihtimaline değinen Trump, İranlı yetkililere üstü kapalı bir uyarıda bulundu. Trump, "Boğaz'ı kapatırlarsa ellerinde bir ülke kalmayacağı" şeklinde ağır bir tehditte bulunarak, Tahran yönetiminin olası bir deniz ablukası girişiminden vazgeçmesi gerektiğini vurguladı. Amerikan Fox News kanalına konuşan Trump, İran ile Hürmüz Boğazı konusunda yaşanan son gerginliği ayrıntılarıyla anlattı. Geçtiğimiz günlerde İran'ın, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını gerekçe göstererek Boğaz'ı kapatabileceği yönündeki açıklamalarına yanıt veren Trump, Tahran yönetiminin bu tür bir adımdan kaçınması gerektiğini belirtti. Telefonla Fox News muhabiri Trey Yingst'e açıklamalarda bulunan Trump, İranlı yetkililerle doğrudan görüştüğünü ve onlara, "Hürmüz Boğazı'nı kapatırsanız ondan sonra elinizde bir ülke kalmaz. Ülkenize bile geri dönemezsiniz." diyerek uyarıda bulunduğunu ifade etti. Bu açıklama, bölgedeki enerji güvenliği ve küresel ticaret üzerindeki potansiyel etkileri açısından büyük önem taşıyor.

Stratejik Konum ve Ekonomik Çıkarlar: ABD'nin Rolü

Donald Trump, ABD'nin bölgedeki stratejik konumuna ve ekonomik çıkarlarına da vurgu yaptı. Gerekmesi halinde ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı kontrol altına alabileceğini ve buradan geçen gemilerden geçiş ücreti talep edebileceğini ima etti. Kendisini bir anlamda Orta Doğu'nun ve stratejik su yollarının 'koruyucu meleği' olarak tanımlayan Trump, bu senaryoda Boğaz'dan geçen petrolün yaklaşık %20'sini ABD'nin alabileceğini öne sürdü. Trump ayrıca, geçtiğimiz günlerde varılan bir mutabakat sonucunda Boğaz'dan 19 milyon varil petrolün sorunsuz bir şekilde geçtiğini ve bunun küresel ekonomi için büyük önem taşıdığını kaydetti. Bu ifadeler, ABD'nin bölgedeki askeri ve ekonomik nüfuzunu koruma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor.

Suriye ve Hamas Üzerine Değerlendirmeler

Başkan Trump, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah ile mücadelesinde yeterince etkili olamadığını savunarak, "İsrail'in Hizbullah'ı ortadan kaldıramaması beni hayal kırıklığına uğratıyor. Binaları yıkmadan hiçbir şey yapamıyorlar." şeklinde bir değerlendirmede bulundu. Fox muhabirinin aktardığına göre Trump, bu 'görevi' Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad'a vermeyi ve onun Hizbullah ile mücadelede daha başarılı olacağına inandığını öne sürdü. Trump ayrıca, Hamas'ın şu anda herhangi bir tehdit oluşturmadığını ve tüm uluslararası odağın İran üzerine yoğunlaşması gerektiğini belirtti. Bu yorumlar, bölgedeki karmaşık güç dengeleri ve ABD'nin dış politika öncelikleri hakkında önemli ipuçları veriyor.

Uranyum Zenginleştirme ve Müzakere Süreci

Öte yandan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyecekleri yönündeki açıklamasına da yanıt veren Trump, Reisi'ye hitaben, "Ağzından çıkanlara dikkat etse iyi olur, yoksa ülkenin geri kalanını da ele geçireceğiz." şeklinde bir uyarıda bulundu. Trump, İran ile devam eden müzakereler için 60 günlük bir sürenin başladığını ve bu süre zarfında nihai bir anlaşmaya varılıp varılmayacağının görüleceğini belirtti. Trump, "60 günlük opsiyonum var, ondan sonra ne istersem yapabilirim." diyerek, müzakere sürecinin kritik önemine ve olası sonuçlarına işaret etti. Bu 60 günlük sürenin, uluslararası toplumun gözü önünde gergin bir bekleyişe neden olması bekleniyor.