Tatil Alışverişi Sektörü Uçurdu: Bayramlar Ciroya Altın Dokunuş Yaptı, Ancak Gerçek Sorun Kapıda!
Anneler Günü ve Kurban Bayramı'nın etkisiyle perakende sektöründe Mayıs ayında hem ürün adetlerinde hem de ciroda ciddi artışlar yaşandı. Ancak, sektörün karşı karşıya olduğu fahiş kira artışları ve kârsızlık sorunu giderek derinleşiyor.
Markalı perakende sektörü, Anneler Günü ve Kurban Bayramı gibi özel dönemlerde gerçekleştirilen kampanyalar sayesinde Mayıs ayında adeta nefes aldı. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) tarafından üyeleri arasında yapılan son anketin sonuçları, sektördeki bu canlanmayı gözler önüne serdi. BMD Başkanı Sinan Öncel, Nisan ayındaki durgunluğun ardından gelen bu hareketliliğin sektöre moral verdiğini belirtti.
Mayıs Ayı Perakende Cirolarında Şaşırtan Yükseliş
BMD Başkanı Sinan Öncel, yaptığı değerlendirmede, Nisan ayında özellikle giyim ve ayakkabı kategorilerinde yaşanan daralmanın ardından Mayıs ayının genel olarak çok daha hareketli geçtiğini vurguladı. Ankete katılan markaların yüzde 84'ü Mayıs ayında adet satışlarında artış kaydederken, ciro artışı bildirenlerin oranı ise yüzde 89'a ulaştı. Bu oranlar, tüketicilerin özel günlerde alışverişe yöneldiğini net bir şekilde gösteriyor.
Detaylı verilere bakıldığında, adet satışlarında yüzde 21 ve üzeri artış bildiren markaların oranının yüzde 41 olduğu görülürken, ciroda benzer bir artış oranına ulaşanların oranı yüzde 54'e fırladı. Bu veriler, perakende sektörünün zorlu bir dönemin ardından Mayıs ayını oldukça verimli geçirdiğini ortaya koyuyor.
Merkez Bankası Verileriyle Doğrulanan Rakamlar
BMD anketinin sonuçları, Merkez Bankası'nın yayımladığı güncel verilerle de büyük ölçüde örtüşüyor. Hazır giyim, ayakkabı, sağlık, kozmetik ve yemek kategorilerinde, hem işlem adedi hem de harcama tutarı açısından bugüne kadarki en yüksek aylık hacimlere ulaşıldığı belirtildi. Raporlara göre, giyim ve ayakkabı sektörü için 208,1 milyar TL, yemek kategorisi için 196,6 milyar TL ve sağlık ile kozmetik için 116,5 milyar TL'lik harcama yapıldı.
Bu rakamlar, Nisan ayına kıyasla giyim ve ayakkabıda yüzde 64, yemekte yüzde 34,9 ve sağlık-kozmetikte yüzde 23,2'lik devasa ciro artışlarına işaret ediyor. İşlem adedindeki artışlar da dikkat çekici; giyim ve ayakkabıda yüzde 67,2, yemekte yüzde 27,4 ve sağlık-kozmetikte yüzde 23,2'lik yükselişler kaydedildi. Bu olumlu tablo, sektör temsilcileri için önemli bir moral kaynağı oldu.
Gölgede Kalan Büyük Tehlike: Fahiş Kiralar ve Kârsızlık
Mayıs ayındaki bu olumlu gelişmelere rağmen, BMD Başkanı Sinan Öncel, markalı perakendenin karşı karşıya olduğu temel sorunlara dikkat çekti. Özellikle fahiş kira artışları ve giderek artan kârsızlık, sektörün geleceğini tehdit ediyor. Markaların, tüketicileri çekebilmek ve nakit akışını sağlayabilmek için sürekli kampanya yapmak zorunda kaldığına değinen Öncel, bu durumun yerli müşterilerin ancak indirimlerle alışveriş yapmasına yol açtığını belirtti.
Kira/Ciro Oranlarındaki Felaket Tablosu
Sektörün en büyük sorunlarından biri olan kira giderleri, her geçen yıl daha da can yakıcı hale geliyor. Öncel, 2024 yılında üyelerin sadece yüzde 20'sinin kira/ciro oranının yüzde 15'in üzerinde olduğunu, ancak bu oranın 2025'te yüzde 42'ye ve 2026'nın ilk dört ayında ise yüzde 56'ya fırladığını açıkladı. Bu durum, mağaza ekonomilerini ciddi şekilde zorlarken, markaları mülk sahipleriyle karşı karşıya getiriyor.
Verilere göre, Mayıs 2026 itibarıyla BMD üyesi markaların yüzde 60,75'inin mülk sahipleriyle mahkemelik olduğu ortaya çıktı. Bu durum, sektörün sadece ekonomik değil, aynı zamanda hukuki anlamda da büyük bir mücadele verdiğini gösteriyor. Bu kadar yoğun kampanyaya ve cirosal artışa rağmen markaların kâr edememesi, sektörün sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri oluşturuyor.
Özetle, bayramlar ve özel günler perakende sektörüne geçici bir soluk aldırmış olsa da, fahiş kira artışları ve kârsızlık gibi yapısal sorunlar çözülmediği sürece markalı perakendenin geleceği belirsizliğini koruyacak. Bu durum, sektörün önümüzdeki dönemde daha derin krizlerle yüzleşebileceği endişesini taşıyor.