Meta'ya Yargıdan ŞOK Baskın: Çocukları Bağımlı Yapan Algoritmaları Gizlediler mi? 29 Eyalet Mahkemede!
ABD'de 29 eyalet başsavcısı tarafından Meta'ya açılan dev davada önemli bir gelişme yaşandı. Federal hakim, şirketin çocukları bağımlı kılacak tasarımları gizlediği iddialarının mahkemeye taşınmasına izin verdi. Peki, bu dev teknoloji devi neyle suçlanıyor?
Sosyal medya devlerine yönelik küresel çapta artan baskılar, artık hukuki zeminde de somut sonuçlar doğurmaya başladı. Özellikle çocukların ruh sağlığı ve dijital bağımlılık konuları, dünya genelinde sıkı düzenlemeleri beraberinde getirirken, teknoloji şirketleri giderek artan hukuki mücadelelerle yüzleşiyor. Bu çerçevede, ABD'den gelen son dakika gelişmesi, tüm dikkatleri Meta Platforms üzerine çevirdi. Şirket, popüler platformları Facebook ve Instagram'ın, özellikle genç kullanıcıları adeta ekranlara kilitleyecek şekilde tasarlandığı ve bu durumun bilinçli olarak gizlendiği iddialarıyla karşı karşıya.
Çocukların Ruh Sağlığı Tehdit Altında: Dev Davanın Detayları
ABD'de 29 eyalet başsavcısı tarafından Meta aleyhine açılan devasa davada, federal hakim Yvonne Gonzalez Rogers'tan kritik bir karar çıktı. Şirketin davanın düşürülmesi yönündeki tüm çabaları büyük ölçüde boşa çıkarılırken, hakim Meta'nın çocukları bağımlı kılacak tasarım stratejileri uyguladığı ve bu gerçeği gizlediği iddialarının yargı önüne taşınmasına hükmetti. Eyalet savcıları, Meta'nın platformlarının yoğun kullanımının, çocuk ve gençlerde depresyon, anksiyete, uykusuzluk gibi ciddi ruhsal sorunlara yol açtığını, akademik başarılarını olumsuz etkilediğini ve hatta kendine zarar verme ile intihar vakalarını tetikleyebileceğini savunuyor. Savcılar ayrıca, şirketin bu zararlı etkileri bildiği halde kamuoyunu yanıltıcı bilgiler yaydığını iddia ediyor.
California Başsavcısı Rob Bonta, mahkemenin bu kararını, “Amerikan çocukları arasındaki korkunç ruh sağlığı kriziyle ilgili olarak Meta'yı sorumlu tutma yolunda atılmış önemli bir zafer” olarak niteleyerek kararın altını çizdi.
Hakim Rogers'tan Meta'ya Net Mesaj: "Aldatma ve Haksız Ticari Uygulamalar"
Oakland'daki federal mahkemede görev yapan Hakim Yvonne Gonzalez Rogers, 38 sayfalık kapsamlı kararında Meta'nın iddia edilen aldatma, haksız ticari uygulamalar ve Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nı (COPPA) ihlal etme gibi suçlamalarının yargılamasının devam etmesine izin verdi. Hakim ayrıca, şirketin yasaların gerektirdiği bildirim ve ebeveyn onayı mekanizmalarını yerine getirmediği yönündeki iddialarda da eyaletler lehine özet karar vererek Meta'ya ağır bir darbe indirdi. Rogers, platformların bağımlılık yapıcı doğası, Meta'nın bu yöndeki tasarım tercihlerini örtbas edip etmediği ve platformların özellikle çocuklar hedeflenerek mi tasarlandığı gibi konularda “ciddi maddi uyuşmazlıklar” bulunduğunu vurguladı. Kararda yer alan dikkat çekici bir detay ise, Meta'nın “Platformlarımız gençleri zarar verici kompulsif kullanıma yönlendirecek şekilde tasarlanmadı” şeklindeki beyanlarının, sunulan deliller ışığında bir jüri tarafından yalanlanabileceğinin açıkça belirtilmesi oldu.
Meta'nın Savunması: "Bağımlılık Tibbi Olarak Kanıtlanmış Değil!"
Tüm bu suçlamalar karşısında Meta Platforms'tan yapılan resmi açıklamada, iddialar kesin bir dille reddedildi. Şirket sözcüsü, “Bu suçlamalarla kesinlikle hemfikir değiliz ve sunulacak delillerin, genç kullanıcılarımızı desteklemeye yönelik uzun vadeli taahhüdümüzü ortaya koyacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı. Meta, “sosyal medya bağımlılığı”nın henüz tıbbi olarak kabul görmüş bir psikiyatrik durum olmadığını öne sürerek, platformlarının bağımlılık yarattığı yönündeki açıklamaların ‘yanlış’ olarak nitelendirilemeyeceğini savunuyor. Ayrıca, COPPA kapsamında platformlarının 13 yaş altı çocuklara değil, genel kitleye hitap edecek şekilde tasarlandığını iddia ediyor.
Tarih Verildi: Sosyal Medya Devlerinin Kaderi 18 Ağustos'ta Belirlenecek!
Bu kritik davaya ek olarak, Hakim Yvonne Gonzalez Rogers, aynı zamanda 2.600’den fazla birey, okul bölgesi ve yerel yönetimin sosyal medya şirketlerine karşı açtığı diğer kapsamlı davalara da bakıyor. California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletlerinin Meta’ya karşı açtığı bu davanın ana duruşması için ise 18 Ağustos tarihi belirlendi. Bu dava, sosyal medya devlerinin çocuk güvenliği ve dijital bağımlılık konularındaki yasal sorumluluklarını belirleyecek emsal niteliği taşıyan en önemli yargı süreçlerinden biri olarak görülüyor. Önümüzdeki duruşma, teknoloji dünyasının geleceği ve milyarlarca insanın kullandığı platformların nasıl denetleneceği konusunda önemli kararlara ışık tutacak.
