Jeopolitik Ateş Kes, Küresel Piyasalar Yepyeni Bir Sabaha Uyanıyor: Petrol Düşüyor, Faizler Yatayda!
Orta Doğu'daki tansiyonun düşmesi ve ABD-İran arasındaki karşılıklı adımların durulması, küresel piyasalarda haftanın ilk işlem gününde gözle görülür bir iyimserlik yarattı. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil faizlerindeki gerileme, yatırımcıların risk iştahını yeniden canlandırıyor.
Küresel piyasalar, haftanın ilk işlem gününde, Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gerilimlerin beklenmedik bir şekilde hafiflemesiyle birlikte güçlü bir pozitif seyir izliyor. ABD ve İran arasında haftalardır süregelen karşılıklı sert söylemler ve sınırlı operasyonların ardından gelen 'ateşkes' sinyalleri, yatırımcıların yüzünü güldürdü. Geçtiğimiz hafta jeopolitik riskler, ABD'deki ticaret politikaları ve teknoloji devlerinin yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği gibi çeşitli faktörlerle dalgalı bir seyir izleyen küresel piyasalar, yeni haftaya daha umutlu başlıyor.
Ortadoğu'da Gerilim Azalıyor, Petrol Fiyatları Çakılıyor
Axios haber sitesine konuşan ve kimlikleri gizli tutulan iki üst düzey kaynağın aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a yönelik daha fazla saldırı düzenlenmesi yönündeki planlara onay vermediği iddia edildi. Bu iddia, İran'dan gelen açıklamalarla da desteklendi. İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya'nın, ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu ve buna bağlı olarak İran'ın misilleme adımlarının da sona erdiğini duyurması, piyasalarda büyük bir rahatlama yarattı. Bu gelişme, özellikle petrol fiyatları üzerinde belirgin bir düşüşe neden oldu. Eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı, bu haberlerin ardından %4,8 gibi önemli bir oranla 92,2 dolara kadar geriledi. Petrol fiyatlarındaki bu geri çekilme, küresel enflasyonist baskıları azaltma potansiyeli taşıyor ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentileri de olumlu yönde etkiliyor.
Ticaret Savaşları Ateşi Yeniden Alevleniyor mu?
Ancak jeopolitik iyimserliğin yanı sıra, küresel ticarete ilişkin yeni gerilimler de gündemde kendine yer buldu. ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'nin (AB) Amerikan teknoloji şirketlerine uyguladığı para cezalarını sert bir dille eleştirerek, AB'ye karşı 301. Bölüm kapsamında bir soruşturma başlatılacağını ve ek tarifeler uygulanabileceğini duyurdu. Trump, AB'nin büyük Amerikan şirketlerini hedef aldığını savunarak, Apple, Meta ve Amazon gibi devlere uygulanan cezaların ardından Google'a da 1 milyar dolarlık yeni bir ceza kesildiğini hatırlattı. Google'a yönelik bu son ceza ile birlikte şirketin AB kaynaklı toplam cezasının 18 milyar doları aştığını belirten Trump, bu uygulamaları 'yasa dışı ve son derece ayrımcı' olarak nitelendirdi. Bu durum, küresel ticaret dengeleri ve teknoloji sektörü üzerinde yeni belirsizlikler yaratma potansiyeli taşıyor.
Makroekonomik Veriler ve Merkez Bankası Kararları Mercek Altında
Bu çalkantılı gelişmelerin yanı sıra, küresel ekonominin nabzını tutan makroekonomik veriler de yakından takip ediliyor. ABD'de temmuz ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), beklentilerin altında kalarak 53,8 ile son dört ayın en düşük seviyesine inerken, hizmet sektörü PMI ise 53,6 ile 8 ayın zirvesine tırmanarak dikkat çekti. Bu çift yönlü görünüm, ABD ekonomisinin geleceğine dair soru işaretlerini artırırken, bu hafta piyasaların ana odağı ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz kararı olacak. Fed'in bu toplantıda faiz oranlarında bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor, ancak haziran toplantısındaki karar metninde yer alan ekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde ne gibi güncellemeler olacağı yakından izlenecek. Ayrıca, Fed Başkanı Jerome Powell'ın para politikası duruşuna yönelik yapacağı açıklamalar da piyasaların yönünü belirlemede kritik rol oynayacak.
New York ve Avrupa Borsalarında Karışık Seyir
Geçtiğimiz hafta cuma günü, New York borsası, büyük teknoloji şirketlerinin açıkladığı bilançoların yapay zeka yatırımlarına dair sermaye harcamalarındaki artış endişelerini yeniden gündeme getirmesi ve Orta Doğu'daki belirsizlikler nedeniyle karışık bir seyir izledi. Dow Jones endeksi %0,46, S&P 500 endeksi ise %0,05 oranında yükselirken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi %0,64 değer kaybetti. Avrupa borsalarında ise şirket bilançolarının genel olarak beklentileri aşmasıyla daha pozitif bir hava hakimdi. Özellikle Almanya'da işlem gören SAP'nin güçlü bilançosu hisselerini %9,3 yukarı taşırken, petrol fiyatlarındaki düşüş de piyasalara olumlu yansıdı. Avro Bölgesi'nde bileşik PMI'nın 51,9 puana yükselmesi ve imalat ile hizmet sektörlerindeki toparlanma da bölge borsalarına destek oldu. Ancak, İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı öncesinde piyasalarda temkinli bir bekleyiş hakim. BoE'nin politika faizini %3,75'te sabit tutması bekleniyor.
Bu hafta, piyasalar hem jeopolitik gelişmelerdeki durulma hem de merkez bankalarının para politikalarına ilişkin ipuçları ve makroekonomik veriler arasındaki hassas dengeyi gözlemleyecek. Yatırımcıların risk iştahı, büyük teknoloji şirketlerinin bilanço açıklamaları ve ABD ile AB arasındaki ticaret geriliminin seyrine göre şekillenecek.