İstanbul'da Kiralık Ev Kaçtı Mı? Kentsel Dönüşümün Gizli Fiyatı Ortaya Çıktı!
İstanbul'da kentsel dönüşümün hızlanmasıyla birlikte bazı semtlerde kiralık daire bulmak imkansız hale gelirken, 'kentsel dönüşüm kiracısı' kavramı piyasayı yeniden şekillendiriyor. Uzmanlar, sorunun kaynağını ve çözüm önerilerini açıklıyor.
İstanbul'un çehresini yenileyen kentsel dönüşüm projeleri, şehirdeki konut piyasasını derinden etkilemeye devam ediyor. Özellikle dönüşümün en yoğun yaşandığı semtlerde kiralık ev arayışı, adeta bir çileye dönüşmüş durumda. Bakırköy, Yeşilköy, Florya, Bahçelievler, Kocasinan, Soğanlı, Zeytinburnu, Küçükçekmece, Kadıköy, Bağdat Caddesi ve Kartal gibi bölgelerde aynı anda pek çok binanın yıkılıp yeniden inşa edilmesi, bölgedeki arz-talep dengesini alt üst etti. Talepteki ani artış, doğal olarak kira fiyatlarında fahiş yükselişlere yol açtı. Hatta bazı bölgelerde kiralık daireler adeta 'kara borsaya' düşerek bulunamaz hale geldi.
Dönüşümün Odak Noktası: Sorun Nerede Gerçekten?
Gayrimenkul sektörünün deneyimli isimlerinden Şenay Araç, sorunun tüm İstanbul'a yayılmadığına dikkat çekiyor. Araç'a göre, 'İstanbul genelinde bir kiralık ev krizi yok. Ancak kentsel dönüşümün odaklandığı belirli bölgelerde talep, arzı katbekat aşmış durumda.' Bu durum, o semtlerde yaşayanların veya o semtlerde oturmayı tercih edenlerin ev bulmasını neredeyse imkansızlaştırıyor.
Peki, neden bu bölgelerdeki talep bu kadar yoğun? Araç, bunun en önemli nedenlerinden birinin vatandaşların alıştığı yaşam alanlarından kopmak istememesi olduğunu vurguluyor. Özellikle yaşlı nüfusun ve çocuklarının eğitimi için aynı muhitte kalmayı tercih eden ailelerin varlığı, talebi dar bir alana hapsetmiş durumda. 'İnsanlar, komşuluk ilişkileri, okul, iş yeri gibi mevcut düzenlerini bozmamak için mücadele veriyor' diyen Araç, bu durumun talebi daha da yoğunlaştırdığını belirtiyor.
Yeni Bir Kavram: 'Kentsel Dönüşüm Kiracısı'
Piyasadaki bu gerilimin bir de mülk sahiplerinin tercihleri üzerinden şekillenen farklı bir boyutu var. Şenay Araç, son dönemde emlak piyasasında 'kentsel dönüşüm kiracısı' olarak adlandırılan yeni bir profilin öne çıktığını söylüyor. Ev sahipleri, binaları yıkılmadan önceki dönemde, dönüşüm tamamlandığında dairelerini çok daha yüksek bedellerle yeniden kiraya vermek amacıyla, geçici süreliğine oturacak kiracıları tercih ediyor.
'Bu nedenle birçok ev sahibi, normal ilan sitelerine müracaat etmek yerine, doğrudan emlak ofislerinin kapısını çalıyor' diyen Araç, emlakçıların da potansiyel kiracı adaylarına ilk sorduğu sorunun, 'Kentsel dönüşüm kiracısı mısınız?' olduğunu ekliyor. Araç, 'Bu şartı taşımayanların, bazı semtlerde ev kiralaması neredeyse imkansız hale gelmiş durumda' diyerek mevcut durumu özetliyor.
Alternatif Çözümler ve Dönüşümü Hızlandıran Faktörler
Kiralık ev bulma umudunu yitiren veya bütçesi yetersiz kalan İstanbullular ise yaratıcı çözümler bulmaya çalışıyor. Eşyalarını depolara kaldıranlar, yazlıklarına taşınanlar veya daha uygun fiyatlı bölgelerde geçici süreliğine eşyalı daire kiralayanlar, bu zorlu süreci idare etmeye çalışıyor.
Öte yandan, kentsel dönüşüm projelerine olan ilgiyi artıran ve süreci hızlandıran önemli bir gelişme de hükümetin hayata geçirdiği “Yarısı Bizden” kampanyası. Yıl sonunda sona erecek olan bu kampanya, daha fazla mülk sahibini ve kiracıyı dönüşüm sürecine dahil olmaya teşvik ediyor. Ancak görünen o ki, kentsel dönüşüm sadece binaları değil, İstanbul'un kiralık konut piyasasını da kökten değiştiriyor ve yeni dinamikler yaratıyor. Bu durumun uzun vadede kira fiyatlarını nasıl şekillendireceği ise merak konusu.