Hürmüz Boğazı Kapanıyor Mu? İran'dan Şok Adım Sonrası Petrol Fiyatları Tavan Yaptı!
İran'ın, ABD'nin yeni saldırılarına yanıt olarak stratejik Hürmüz Boğazı'nı tüm deniz trafiğine kapattığını duyurması küresel petrol piyasalarını sarstı. Bu gerilim artışı, petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.
Küresel enerji piyasaları, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararının ardından büyük bir çalkantı içine girdi. ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlediği iddialarının ardından gelen bu hamle, uluslararası petrol fiyatlarında ani ve sert yükselişlere yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı %2,26 artışla 95,20 dolara, ABD hafif ham petrolü (WTI) ise %2,5 yükselişle 92,30 dolara ulaştı. Her iki gösterge petrol türü de geçtiğimiz hafta boyunca ciddi dalgalanmalar yaşadı. Bu dalgalanmaların temelinde, bir yandan süregelen jeopolitik gerilimler, diğer yandan ise kısa süre içinde olası bir anlaşma beklentileri yatıyordu.
Gerilim Ateşi Hürmüz Boğazı'nda Yükseldi
Olaylar zinciri, Salı günü Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD Apache helikopterinin düşürülmesiyle başladı. Bu olayın ardından ABD, İran'daki hedeflere yönelik hava saldırıları başlattığını duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu operasyonlar kapsamında Umman Körfezi'nde ABD güçlerinin talimatlarına uymayan ve ablukayı aşmaya çalışan bir tankeri etkisiz hale getirdiğini belirtti. Çarşamba akşamı ABD Savunma Bakanı'nın yaptığı açıklama ise tansiyonu daha da artırdı. Bakan, “Eğer bombalarla müzakere etmemiz gerekiyorsa, bombalarla müzakere ederiz” diyerek sert mesajlar verdi. Ardından CENTCOM, saldırıların İran'ın askeri gözetleme yeteneklerini, iletişim altyapısını ve ülke genelindeki hava savunma sistemlerini hedef aldığını doğruladı.
İran'dan Karşılık: Hürmüz Boğazı Tamamen Kapandı
ABD'nin saldırılarına misilleme olarak İran'ın en üst düzey askeri komutanlığı, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın tüm deniz trafiğine kapatıldığını resmen duyurdu. Bu duyurunun hemen ardından İran medyası, Devrim Muhafızları Donanması'nın 'ihlalde bulunan iki gemiyi' vurduğunu iddia etti. İran devlet medyası tarafından servis edilen daha da çarpıcı iddialar arasında, Devrim Muhafızları'nın ABD'ye ait 18 askeri hedefi vurduğu ve Bahreyn'deki ABD Beşinci Filo karargâhını hedef aldığı bilgisi yer aldı. Bu gelişmeler üzerine Bahreyn İçişleri Bakanlığı, ülkede sirenlerin çaldığını doğrulayarak vatandaşları sakin kalmaya ve en yakın güvenli bölgeye geçmeye çağırdı.
Piyasalarda Beklenti ve Jeopolitik Riskler
ABD ile İran arasındaki bu karşılıklı operasyonlar, Nisan ayında varılan kırılgan ateşkes anlaşmasından bu yana yaşanan en ciddi gerilim artışı olarak kayıtlara geçti. Bu süreçte küresel petrol stoklarında önemli bir azalma yaşanırken, diplomatik alanda somut bir ilerleme kaydedilmediğine dair herhangi bir açıklama yapılmadı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının küresel petrol arzı üzerindeki etkisinin çok büyük olacağını ve bu durumun fiyatları daha da yukarı taşıyabileceğini belirtiyor. Boğaz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %30'unun geçtiği hayati bir deniz yolu konumunda. İran'ın bu hamlesi, bölgedeki zaten hassas olan güvenlik dengelerini daha da bozma potansiyeli taşıyor. Olası bir çatışma tırmanışının enerji piyasaları ve küresel ekonomi üzerindeki etkileri şimdiden endişe yaratıyor.