EYT Fırtınası Dindi mi? Emeklilik Kapıları Eskisi Gibi mi Kapanıyor, Yaş Ortalaması Nereye Gitti?
Milyonlarca kişiyi ilgilendiren EYT düzenlemesinin ardından emeklilik başvurularında ve ortalama yaşlarda dikkat çekici bir normalleşme yaşandığı SGK verileriyle ortaya kondu. Peki, sistem eski sakinliğine mi dönüyor?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin Mart 2023'te yürürlüğe girmesiyle birlikte, milyonlarca vatandaşın merakla beklediği emeklilik kapıları ardına kadar açılmıştı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından açıklanan güncel veriler, bu devrim niteliğindeki düzenlemenin emeklilik sistemindeki etkilerinin zamanla nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor. 2025 yılı sonuna kadar EYT sayesinde yaş şartı aranmaksızın emekli olanların sayısı 2,6 milyonu bulurken, bu süreçte yaşlılık aylığı bağlanan 660 bin kişi ise EYT yasası olmasaydı da emeklilik koşullarını tamamlamış olacaktı. Bu rakamlar, malullük, sürekli iş göremezlik, ölüm aylığı ve gelirleri gibi diğer kategorileri kapsamıyor.
EYT Etkisi Azaldı: Emeklilik Başvurularında Şaşırtıcı Düşüş
EYT kapsamında yaklaşık 5 milyon kişinin hak sahibi olduğu düşünülürse, 2025 yılı itibarıyla bu düzenlemeden yararlanarak emeklilik hakkı kazananların sayısındaki belirgin azalma dikkat çekiyor. Özellikle en çok sigortalı çalışanın bulunduğu 4/a (SSK) statüsünde, EYT'nin çıktığı 2023 yılında 1 milyon 924,8 bine ulaşan yaşlılık aylığı bağlatanların sayısı, 2024'te 603,1 bine, 2025'te ise 350,4 bine kadar geriledi. Bu rakamlar, EYT öncesi döneme, yani 2021'de 312,6 bin ve 2018'de 323 bin gibi seviyelere yaklaşıyor. Bu durum, adeta EYT yasasının emeklilik başvuruları üzerindeki etkisinin önemli ölçüde azaldığına işaret ediyor.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nda da Normalleşme Eğilimi
Bağ-Kur (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) statülerindeki çalışanlarda da benzer bir normalleşme gözlemleniyor. Bağ-Kur'luların yaşlılık aylığı bağlatanların sayısı, EYT öncesi seviyelerin de altına inmiş durumda. Tarım hariç Bağ-Kur'lularda bu rakam 2021'de 38,6 bin iken 2025'te 33 bine düştü. Tarım Bağ-Kur'lularında ise daha keskin bir düşüş yaşanarak 2021'deki 36,7 binlik sayı 2025'te 12,2 bine indi. Emekli Sandığı'nda ise durum daha da belirgin. EYT'den yararlanan kamu görevlilerinin sayısının sınırlı kalmasıyla birlikte, yaşlılık aylığı bağlatanların sayısı 2023'te 86,4 bin, 2024'te 48,2 bin ve 2025'te 43,9 bin olarak gerçekleşti. Bu rakamlar, 2017'de 87,4 bin, 2018-2021 döneminde ise yıllık ortalama 50-60 bin olan seviyelerin oldukça altında kalıyor. Tüm bu statülerdeki düşüşler sonucunda, 2025'te yaşlılık aylığı bağlanan toplam kişi sayısı 439,5 bin olarak kaydedildi. Bu sayı, 2021'deki 444,4 binlik seviyeye oldukça yakın. Daha geriye gidildiğinde, 2011-2018 yılları arasında toplam emeklilik başvurularının 464 bin ile 486,7 bin arasında değiştiği düşünüldüğünde, 2025'teki sayının sistemin eski doğal akışına döndüğünü gösterdiği yorumları yapılıyor.
Ortalama Emeklilik Yaşı Yeniden Yükseliyor
EYT düzenlemesinin getirdiği en önemli etkilerden biri de ortalama emeklilik yaşıydı. 2022'de SSK'dan emekli olanların ortalama yaşı 53 iken, 2023'te bu rakam erkeklerde 49'a, kadınlarda ise 48'e düşerek ortalama 4 yaş birden azalmıştı. EYT sonrası bu durum 2024'te de devam etti. Ancak 2025'te emeklilik yaşında da bir normalleşme süreci başladı. Geçtiğimiz yıl yaşlılık aylığı bağlananların ortalama yaşı 52'ye, kadınlarda 53'e, erkeklerde ise 51'e yükseldi. Bağ-Kur'luların ortalama emeklilik yaşı 54 (kadın 58, erkek 52), tarım Bağ-Kur'lularında 59 (kadın 61, erkek 58) olarak kaydedildi. Emekli Sandığı'ndan emekli olanların ortalama yaşı ise 57 (kadın 56, erkek 58) oldu. Mevcut durumda emeklilik aylığı almakta olanların ortalama yaşı ise Emekli Sandığı'nda 67, esnaf Bağ-Kur'da 66, tarım Bağ-Kur'da 69 ve SSK'da 60 olarak istatistiklere geçti. EYT öncesi 2022'de SSK'lılarda bu yaş ortalamasının erkeklerde 63, kadınlarda 62 olduğunu hatırlarsak, 2025 verileri emeklilikte yaşın yeniden önem kazandığını gösteriyor.